Klassieke Porsche 911 en 912 Club Nederland

Het uitwegen van uw Porsche

Uitwegen van uw Porsche (corner balancing)

***Ook verschenen in het Clubblad Pasen 2010; mede n.a.v. de Technische Dag van november 2009 bij Porsche Centrum Gelderland***

Torsiestaven vier maal

Onze Porsches hebben torsiestaven dwars in de bodem liggen voor de achterwielen en in de langsrichting voor de voorwielen. Hiermede wordt middels torderen van de staaf een (lineaire) veerkracht opgewekt. Voor de vooras worden dunnere staven gebruikt, vanwege het mindere gewicht op deze as. Alle vier de wielen kunnen onafhankelijk in hoogte (en dus wieldruk) ingesteld worden door de staaf in zijn vertanding te draaien. Belangrijk is dat de wielen aan de ene kant hetzelfde gewicht dragen als aan de andere kant. Per as mag er verschil zijn, maar links en rechts dient het gewicht het liefst binnen 10kg gelijk te blijven. Bijv.:

De achteras draagt meer gewicht, maar de wagen is perfect in balans

 

Een tafel met vier poten

Hoe staan onze Porsches nu op hun vier wielen? Een eenvoudige uitleg aan de hand van een tafel met vier poten: als ze allemaal even lang zijn zal de tafel niet wiebelen, maar zodra er één te lang is gaat de tafel wiebelen. Het wordt nog erger als twee diagonaal tegenover elkaar staande poten te lang zijn; dan zal het totale gewicht van de tafel door deze twee poten worden gedragen in horizontale toestand; de andere twee poten zweven. Hier zit hem de kneep: staat uw Porsche recht op de grond (m.a.w. de wagenhoogte is correct afgesteld), dan kan het gewicht over een diagonaal te hoog zijn, omdat bijv. LV en RA te hoog staan afgesteld. Het gevolg is dat de auto zich in een linker bocht anders gaat gedragen dan in een rechter bocht en zal wegtrekken met remmen en bovendien zal het wiel dat de minste druk heeft het eerst blokkeren. De auto is niet meer in balans en rijdt onplezierig en is dus minder veilig.

 

Vier weegschalen

In de racerij gebruikt men elektronische weegschalen en ziet men in één oogopslag wat er mis is. Wij konden dit zien op de Technische Dag 7 november 2009 bij Porsche Centrum Gelderland. Eric Hendriks benadrukte het belang van uitwegen en natuurlijk ook uitlijning van het onderstel. Zie foto beneden.

Uitwegen m.b.v. vier weegschalen – PCGelderland november 2009

Bovenstaande apparatuur is voor de hobbyist niet bereikbaar en daarom heeft ondergetekende een andere methode toegepast die een zeer goede benadering geeft van de werkelijkheid.

 

Caravan kogeldruk weegschaal

Er zijn diverse simpele weegschalen in de handel die bijv. helpen het beladen van een caravan te controleren. Je kunt daar de kogeldruk mee meten (hoe hard duwt de caravan op de trekhaak) of overheen rijden en dan de wieldruk aflezen voor links en rechts. Dit doe je dan op een vlak stuk asfalt met de juiste bandenspanning. Zoook met onze Porsche; eerst een blokje rijden om de vering te zetten (zit allerlei frictie in) en dan over de weegschaal rijden (of duwen, dan zit je er zelf niet in) voor ieder wiel op een vlakke ondergrond. Zie foto.

 

Rechtsachter is de wieldruk 335 kg (geduwd, dus zonder bestuurder)

Vergeet niet onder het andere wiel aan dezelfde as een blokje te leggen, om te voorkomen dat de carrosserie scheef wordt opgetild en aldus tordeert. Dit introduceert een meetfout. Schrijf de vier waarden op en kijk of het links en rechts bijelkaar opgeteld (bijna) gelijk is. Als je de meetwaarden niet helemaal vertrouwt, meet dan nog een keer. Het kan immers zijn dat bij het duwen over de weegschaal onbewust een kracht naar beneden is uitgeoefend, waarmede de aflezing te hoog uitvalt. Overigens geeft de afgebeelde weegschaal een foutmelding als je er te snel overheen rolt.

 

Resultaten

Zie hieronder de vier metingen en de optelsommen links en rechts worden dan als volgt:

Totaal links: 520kg

Totaal rechts: 550kg

Hier mag nog best aan verbeterd worden. Door de torsiestaaf RA een tandje te verstellen (lager zetten), komt daar minder gewicht op en zal men richting 300kg gaan. Daar de andere drie waarden meeveranderen weet je niet waar je uitkomt. Het blijft een ‘trial and error’ methode. Ik dacht dat ik viermaal gesteld had voordat ik gelijk was. (De gebruikte weegschaal leest tot op 5kg nauwkeurig uit).

Nog niet in orde: links totaal 520kg en rechts 550kg

Conclusie

De rijeigenschappen van mijn 2.4S coupé zijn zonder meer aanzienlijk verbeterd. De klus was de moeite waard. Ondergetekende heeft nieuwe rubbers in de draagarmen geplaatst; deze waren versleten. Er is gekozen om de oude te verwijderen en nieuwe losse rubbers van iets hardere kwaliteit terug te zetten. De torsiestaven moesten verwijderd worden en daarmede is de afstelling weg. Ik heb wel de hoek opgemeten waaronder de draagarm stond in ontspannen toestand. Dan heb je nog een referentie. Ik heb tevens de turbostaven (26mm) gemonteerd om een soort sportonderstel te verkrijgen.

Een tweede belangrijke factor is de wagenhoogte. Hier kan een moeilijkheid ontstaan: moet volgens bovenstaand voorbeeld RA naar beneden, het kan zijn dat men al te laag staat. Dan moeten de andere drie dus omhoog en dat is veel meer werk. Het opmeten van de wagenhoogte is soms ook niet gemakkelijk omdat de auto niet altijd recht is.

Andere zaken die roet in het eten kunnen gooien zijn vastgeroeste torsiestaven (doorslijpen!), slecht passende nieuwe rubbers (moesten bij mij uitgedraaid worden), afbrekende bevestiging van het torsieklepje in de dorpel, etc.

En altijd dient het onderstel opnieuw uitgelijnd te worden, want de sporing en wielvlucht zijn bijzonder belangrijk voor het weggedrag. Hier dient men een specialist te raadplegen, daar de meeste garagebedrijven volgens de hun ter beschikking staande computergegevens werken en die hoeven niet altijd juist te zijn voor onze ‘bejaarde’ wagens.

Wordt vervolgd o.a. montage dikkere torsiestaven voor en achter.

 

René Hazejager, eigenaar

Albert Vos, Technische Commissie

[x]
[x]
[x]